Rechtbank mocht herdenken Duitsers niet verbieden
19-02-2013 13:35 | Binnenland | auteur de redactie
ARNHEM (Novum) - De rechtbank in Zutphen had burgemeester van Bronkhorst Henk Aalderink vorig jaar niet mogen verbieden tijdens de dodenherdenking in Vorden langs de graven van gesneuvelde Duitsers te lopen. Dat heeft het gerechtshof in Arnhem dinsdag bepaald.
Bij lokale herdenkingen moeten de organiserende comités volgens het hof veel vrijheid hebben bij de inhoud en inrichting van die herdenkingen. Het hof wijst erop dat er geen landelijke voorschriften gelden. Een rechtbank moet de vrijheid van de comités volgens het hof respecteren. Alleen als de herdenking zo onzorgvuldig is dat hij onrechtmatig is voor anderen, is ingrijpen gerechtvaardigd.
Dat een groep zich gekwetst voelt omdat anderen worden herdacht, is volgens het hof geen excuus om in te grijpen. Zeker wanneer deze groep niet tot de lokale mensen behoort voor wie de herdenking wordt georganiseerd, zoals hier het geval was.
Het hof wijst er verder op dat de herdenking zorgvuldig was voorbereid. Zo was ruim op tijd duidelijk aangekondigd dat mensen langs de Duitse graven konden lopen. Ook heeft de gemeenteraad ingestemd met de aanwezigheid van de burgemeester bij de herdenking.
Het plaatselijke comité 4 en 5 mei wilde vorig jaar voor het eerst ook Duitsers herdenken. Duitse soldaten die in de omgeving zijn omgekomen, zijn op de begraafplaats van Vorden begraven. Zij liggen op 25 meter van het centraal monument waar de herdenking wordt gehouden. Het comité wilde de aanwezigen de keuze geven om na afloop van de officiële ceremonie ook langs hun graven te lopen.
Federatief Joods Nederland noemde de herdenking van Duitsers een dolksteek in de rug van nabestaanden en spande een kort geding aan. De rechtbank in Zutphen besliste enkele uren voor de dodenherdenking op 4 mei dat de burgemeester en zijn ambtenaren niet mochten stilstaan bij de Duitse oorlogsgraven.
De gemeente volgde de uitspraak van de rechtbank, maar ging wel in hoger beroep. Een andere joodse actiegroep stuurde destijds een vliegtuigje met een spandoek de lucht in met de tekst 'Vorden is fout'.
De gemeente Bronkhorst reageert tevreden op de uitspraak. Met het hoger beroep wilde de gemeente vooral duidelijkheid krijgen voor volgende herdenkingen. Ook was het de vraag in hoeverre de rechter zich mag bemoeien met het handelen van een burgemeester tijdens een openbare gelegenheid.
Het is nog niet bekend wat de plannen voor de herdenking in Vorden van dit jaar zijn. "Dat wordt door het comité bepaald en wij hebben nog geen uitnodiging ontvangen", zegt een woordvoerder van de gemeente.
Bij lokale herdenkingen moeten de organiserende comités volgens het hof veel vrijheid hebben bij de inhoud en inrichting van die herdenkingen. Het hof wijst erop dat er geen landelijke voorschriften gelden. Een rechtbank moet de vrijheid van de comités volgens het hof respecteren. Alleen als de herdenking zo onzorgvuldig is dat hij onrechtmatig is voor anderen, is ingrijpen gerechtvaardigd.
Dat een groep zich gekwetst voelt omdat anderen worden herdacht, is volgens het hof geen excuus om in te grijpen. Zeker wanneer deze groep niet tot de lokale mensen behoort voor wie de herdenking wordt georganiseerd, zoals hier het geval was.
Het hof wijst er verder op dat de herdenking zorgvuldig was voorbereid. Zo was ruim op tijd duidelijk aangekondigd dat mensen langs de Duitse graven konden lopen. Ook heeft de gemeenteraad ingestemd met de aanwezigheid van de burgemeester bij de herdenking.
Het plaatselijke comité 4 en 5 mei wilde vorig jaar voor het eerst ook Duitsers herdenken. Duitse soldaten die in de omgeving zijn omgekomen, zijn op de begraafplaats van Vorden begraven. Zij liggen op 25 meter van het centraal monument waar de herdenking wordt gehouden. Het comité wilde de aanwezigen de keuze geven om na afloop van de officiële ceremonie ook langs hun graven te lopen.
Federatief Joods Nederland noemde de herdenking van Duitsers een dolksteek in de rug van nabestaanden en spande een kort geding aan. De rechtbank in Zutphen besliste enkele uren voor de dodenherdenking op 4 mei dat de burgemeester en zijn ambtenaren niet mochten stilstaan bij de Duitse oorlogsgraven.
De gemeente volgde de uitspraak van de rechtbank, maar ging wel in hoger beroep. Een andere joodse actiegroep stuurde destijds een vliegtuigje met een spandoek de lucht in met de tekst 'Vorden is fout'.
De gemeente Bronkhorst reageert tevreden op de uitspraak. Met het hoger beroep wilde de gemeente vooral duidelijkheid krijgen voor volgende herdenkingen. Ook was het de vraag in hoeverre de rechter zich mag bemoeien met het handelen van een burgemeester tijdens een openbare gelegenheid.
Het is nog niet bekend wat de plannen voor de herdenking in Vorden van dit jaar zijn. "Dat wordt door het comité bepaald en wij hebben nog geen uitnodiging ontvangen", zegt een woordvoerder van de gemeente.