109. Zuinig met brandstof
Vanaf het moment dat de eerste prehistorische mens vuur maakte is de vervuiling van de Aarde begonnen. Elk vuurtje dat voor dit bijzondere moment ontstaan was, had een natuurlijke oorzaak; onweer, vulkanen, draken en meer van dat soort firestarters. En u weet het: alles waar 'natuurlijk(e)' voor staat is goed, of kan minstens geen kwaad. Kijk maar op de verpakking van menig voedings- of geneesmiddel.
“Last van buikloop? Gebruik KURK®™, een in de natuur en flessen wijn gevonden product.”, of “Last van constipatie? Gebruik PLOF!®™, een in kippen gevonden product..”
Even terug naar de Homo Kamperus Kannibalis: tijdens die allereerste barbecue ter wereld en aller tijden kwam van het vuur niet alleen warmte en een lekkere gebraden-vlees lucht af, maar ook roetdeeltjes. Onze verre voorouders hadden daar geen weet of last van, maar hún verre nakinderen, wij, des temeer. Wij stoken dan nauwelijks nog open vuren, maar in de laatste 100 jaar heeft de mensheid een waar arsenaal aan roet uitbrakende machinerieën op deez’ Aard’ gezet. Weliswaar ter meerdere ere en glorie en gemak van onszelf, maar toch. De lucht die wij met z’n allen moeten inademen werd vuiler en vuiler. De laatste jaren kregen vooral de dieselmotoren daarvan de schuld. Niet helemaal onterecht, zoals bekend mag zijn. Het werd tijd voor rigoureuze oplossingen
Wetgevers, dieselmotorbouwers en vrachtwagenconstructeurs vatten de smerige heilige koe bij de horens; de eerste groep door het maken van regels en de andere twee door het ontwikkelen van steeds schonere motoren. Voeg er voor de dieselmotorconstructeurs en de vrachtwagenbouwers ook nog de door transportondernemers zo gewenste brandstofbesparing bij en de technische problematiek, door liefhebbers ‘uitdaging’ genoemd, is benoemd.
Thans, na vele jaren denken, bouwen, uitproberen en weer opnieuw beginnen zijn we beland op een punt dat dieselmotoren eigenlijk niet meer schoner kunnen. Hadden de eerste vrachtauto's nog motoren die zwarte rook uitbraakten en qua verbruik 1 op een emmer liepen, en die de bijnaam Euro 1 kregen; thans is datgene wat uit de uitlaat aan de achterkant van een truck komt bijkans schoner dan de lucht die er aan de voorkant in gaat. De motoren, de producenten van deze frisse wind noemen we Euro 6. En met een verbruik van 1 op een vingerhoed heel wat zuiniger.
Ook mijn huidige werkgever heeft, ter vervanging van Vieze Vrachtauto’s uit het Euro 0 t/m 5 tijdperk, Euro 6 auto’s aangeschaft en op de weg gezet. Daar heb ik er ook eentje van toebedeeld gekregen. Een fijne auto, al zeg ik het zelf. Mijn favoriete merk, en de cabine is weliswaar een maatje kleiner dan die van het topmodel, maar voor mij groot genoeg. Sowieso slaap ik altijd thuis in mijn eigen bed en ik rij ook niet van die lange stukken. En juist dat laatste, die niet-lange dus korte stukken; daar wil ik het even over hebben.
Het is voor geen enkele auto goed: teveel korte stukjes rijden. Dat geldt voor elk soort motor, benzine of diesel en tegenwoordig ook elektro. Een motor presteert het beste als deze op bedrijfstemperatuur is. Voor de huidige Euro 6 dieselauto’s is dat nog veel belangrijker.
Roetdeeltjes die tijdens het arbeidsproces van de motor ontstaan worden voor ze de uitlaat uit kunnen vliegen tegengehouden door het roetfilter. Dit filter wordt geregenereerd, schoongemaakt, schoongebrand door de warme uitlaatgassen, al dan niet met hulp van toevoegmiddelen die de uitlaatgastemperatuur verlagen of juist verhogen; als de roetdeeltjes maar verdwijnen. Knap uitgelegd, toch? Niet dat ik het snap: ik RIJ met het spul, ik ben geen monteur.
De bodemlijn is: een Euro 6 auto is beter geschikt voor langere ritten dan voor korte stukjes. En ik rij heel veel korte stukjes. Dus kreeg ik kortgeleden in de boardcomputer de melding: Roetfilter regeneren. Eerste deel van De Oplossing: het instructieboekje raadplegen. Interesseert het u dat lang geleden oomzeggertje, neefje Pieter het had over het instrectieboekje? Nee, dacht ik wel. Ik moest het toch even kwijt.
In de vrachtwagenbestuurdershandleiding stond een complete uitleg van het door het dashboard gemelde probleem, plus twee oplossingen. De eerste was simpel: 45 minuten continu rijden op een snelheid waarbij de juiste bedrijfstemperatuur bereikt wordt. Dat ging mij niet lukken. Met het werk dat ik toen met deze auto deed reed ik amper 50 kilometer per dag, en daar zat in de nabije toekomst geen verbetering in. De tweede oplossing was het filter schoonbranden bij stilstand van de auto: motor laten draaien, dan een schakelaar in de cabine omzetten, en vervolgens zou de motor dan 45 minuten met verhoogd toerental blijven draaien tot de roetremmer schoon was.
Ik koos voor de tweede oplossing. Alleen had ik niet stilgestaan bij een stuk technisch vernuft dat op deze truck zat. Om brandstof te sparen schakelt de auto zichzelf na zo’n vijf minuten uit als de motor niet belast wordt, dat wil zeggen niet rijdt of de pomp of de compressor aandrijft. En ‘in z’n vrij op een hoger toerental’ is onbelast en zo stond de boel na amper 5 minuten al weer uit. Een belletje met de MAN-dealer leverde niks op. Het brandstof besparende systeem was volgens de werkplaatschef niet te omzeilen. Het volgende telefoongesprek was met mijn Trucking Manager Patrick H. Hij werd niet vrolijk van het door mij aangedragen probleem en al helemaal niet van de oplossing. Hij klonk door de telefoon een beetje zuur. Dat is natuurlijk niet zo gek, want als u zijn naam afkort komt u uit op de scheikundige benaming voor zuurgraad: PH. Wanneer Patrick om wat voor reden niet op de zaak is, is het bedrijf PH-neutraal.
En mijn oplossing (het lijkt wel scheikunde les zo langzamerhand), oftewel het tweede deel van De Oplossing werd: een rondje rijden over de ring van Rotterdam. Vanaf Rozenburg over de A15 en A4, dan door de Beneluxtunnel, over de A20 naar de Brienenoordbrug, en via de A16 en A15 weer terug naar Rozenburg. Pas na 50 minuten en 70 kilometer autorijden en het verstoken van 30 liter brandstof was het probleem opgelost en ging het waarschuwingslampje uit.
Zo’n Euro 6 auto is op hele korte trajecten niet echt goed voor de natuur! En toch is het een hele fijne auto. Laatst deed ik een nachtrit naar twee Duitse vestigingen van de firma, te weten Duisburg en Ahlen, en vervolgens terug naar de metropool Rozenburg –aan-de-Nieuwe-Waterweg en dat was 670 kilometers probleemloze lol.
Marcel Heinsbroek